___Að gefa eða hóta?___

Sænskur siður, forn og heiðinn, er að fóðra hest eða hreindýr Jólnis þegar hann þyrjar þjóð yfir, þeysir um himin, um vetrarsólhvörf, til að reka brott vættir myrkurs og kulda.  Börnin hjálpa. Það er jólagjöf að gefa.  Sleipnir eða hreindýrin þurfa kraft, til að Jólni takist þetta. Börnin bera út hey og hafra.  Hjálpa hinu bjarta og hlýja, gróandanum, og hækkandi sól.  Jólin eru fíngerður tími, fæðing ljóssins í norðrinu.

___Jólasveinar eru.........______

Líklega eru jólasveinarnir fornu guðin. Eða e.t.v. forfeður okkar?

Matargjafir og dýrðkun guða, álfa og forfeðra um áramót gætu hafa verið bannaðar, svo við sögðum bara að jólasveinar stælu mat og ljósmeti.

Stekkjastaur er heillavætturin í fjárhúsunum um fengitímann. Við óskuðum blæsma áa, góðs lambavors, mikillar áamjólkur.

__Allt fíngert og djúpt vakir um jólin______

Álfar eru leiðin inn í innri fjársjóð okkar. Elfur, álft, álfur, farvegur og flug til hins heilaga og æðsta innan mannsins. Þetta er dulmál mítanna, táknmál goðsagnanna.  Þær luma á launsögn (allegoríu).

T.d. eru Þyrnirós, Mjallhvít, Öskubuska, Rauðhetta, goðsagnir í alþýðubúningi. Skiljið þið hvað þær tjá?

__Jólin eru ævaforn heiðin og helg hátíð__

Jólin -- sem eru ýmist 22., 21. eða 20. desember -- eru „hjól“. Fjórir spelir eru í hjólinu. Auk jólanna eru sumarsólstöður og jafndægrin fornir hátíðisdagar.  Spelirnir fjórir í hringnum mynda kross. Hjólið er t.d. að finna sem barrgreinakrans skreyttan fjórum kertaljósum.

Grýla er e.t.v. orðin til úr Gerði (sjá helgikvæðið Skírnismál), en mikil gleði ríkir um jól.  Freyr er þá víst í gervi Leppalúða, sem bíður í lognfara lundi Barra. Gerður mun þar finna sitt guðlega innra eðli.

___Skilningurinn er spurning um vitundarstig________

Mér skilst að Þjóðleikhús Íslendinga hafi sett á fjalirnar klám í helgiljóðum. Slíkt vitnar aðeins um lágt vitundarstig.  Að skilja eða skilja ekki launsögn goðsagna og boðskap fornra guðspjalla er spurning um andlegt þroskastig, vitundarstig hvers og eins.

___Heimskar mæður, engin ást___

Illa er komið fyrir mæðrum sem nota jólasvein sem hlýðnitæki. Hrá kartafla í skóinn er ekki kærleikur, ekki gjöf, heldur refsing fyrir að hlýða ekki einhverju. Nammi er umbun fyrir hlýðni.  Það er heldur ekki gjöf. Gulrót og keyri er það kallað, eða himnaríki fyrir að hlýða, helvíti fyrir að hafa sjálfstæðan vilja.

Ég hef séð tár reiði og niðurlægingar stökkva fram á hvarma lítilla barna við að finna hráa kartöflu í skónum í desember, meðan systkinin smjöttuðu á sælgæti úr sínum skóm.  Ég hef séð barn fleygja hráu karföflunni út um gluggann í heift sinn í desember, og berjast við grátinn.  Heimska mamman sá að níðingsbragðið virkaði hjá henni, og glotti innra með sér að sínum andlegu yfirburðum.

_____Eru börn menn eða hundar?_____

Erum við að ala upp hunda -- eða mannfólk sem þarf að læra að eiga frjálsan vilja og fara með sitt frelsi?  Ömurlegt er að kenna goggunarröð inni á heimilum.

Á ekki gjöfin að vera tákn um ást og umhyggju? Pabbi og mamma læðast að glugganum meðan barnið sefur.  Þarf að nota gleði og tilhlökkun barna fyrir jólin sem tækifæri til að kúga til hlýðni?

En ein mamman átti ljómandi barn:  „Sjáðu!  Mamma!  Hann gaf mér karföflu! Viltu sjóða hana fyrir mig og gæta þess að hún ruglist ekki saman við venjulegu kartöflurnar.“

****