VERUND
DULRÆNAR SAGNIR
ÚR FÓRUM ÓLAFAR FRÁ HLÖÐUM

Svipir framliðinna

- Hvernig eru þá sálirnar eða svipir framliðinna manna, sem þú sérð?
- Þær eru fallegar og haga sér allt öðruvísi en hinar verurnar. Oftast eru þær hvítar eða ljósar útlits, og fötin þeirra eru ekki eins og okkar föt, heldur er eins og það sé vafið innan í lausar, hvítar voðir, líkt og ég hef séð á gömlum ritningarmyndum. Það er eins og fatnaðurinn sé ekkert sniðinn eftir líkamanum, en alltaf sjást samt hendur og fætur bert.
- Er það ævinlega svona búið?
- Oftast nær held ég það sé, en veit þó ekki nema sumt sé í fötum eins og okkar. Þannig var það til dæmis í vetur, að ég sá kvenmann, sem var alveg eins klædd og stúlkur eru vanalega heima hjá sér. Það var þannig, að fjármaðurinn á Bægisá kvartaði um að sér gengi illa að koma fénu inn í eitt fjárhúsið, það var eins og það þyrði ekki inn og hlypi frá húsinu þegar það var komið að því. Hann fór að tala um það við mig, að ég ætti nú að koma til húsanna með sér og vita hvort ég sæi nokkuð. Ég gerði ekkert úr því og fór hvergi. Svo var það nokkru seinna að fjármaðurinn var ekki heima og enginn piltur annar, svo að ég varð að hirða féð. Ég gaf í húsunum og síðast í þessu umtalaða. Þegar ég kem þar inn í tóttina, sé ég í geil þar milli heystabba, svarta þústu, sem rétt strax eins og rís á fætur, og sé ég þá að þetta er í kvenmannsmynd. Konan var dökkklædd með svarta "dillu" um höfuðið, heldur ungleg í sjón, ekki ófríð. Hana hafði ég aldrei séð, en vissi þegar að hún var ekki lifandi kvenmaður.
"Þú hefðir átt að vera búin að draga heyið fyrir mig, ansans úrþvættið þitt, fyrst þú ert að flækjast hér hvort eð er," sagði ég einbeitt og hálfvond.
Var hún þá ekki lengi að smjúga út um dálítið gat, sem var á torfinu á tóttarmæninum. Hún eins og leið fyrirhafnarlaust upp um gatið, sem ekki var fullstórt fyrir hana að líkindum. Ekki sá ég hana brúka hendur eða fætur til að komast út né hreyfa sig. Hún leið fyrirhafnarlaust, virtist mér, en ég sá alveg glöggt á eftir henni, seinast fæturnar, eins og mennsk kona væri.
Fyrst þegar ég sá hana, var hún tvöföld, eins og að bograst niður að gólfi. Hana hef ég aldrei síðan séð.
Einu sinni sáum við tvær stúlkur, einhverja veru, sem ég held að hafi verið svipur. Annars segjast aðrir ekkert sjá, þó að ég bendi þeim á það.
- Hvað sástu þá, og hvernig var það?
- Ég átti heima einn vetur uppi í Mosfellssveit. Við vorum, stúlkurnar, að sjóða slátur, ljós var í eldhúsinu en dimmt í göngum og bæjardyrum, nema þar sem ljósbirtu lagði úr eldhúsinu fram í dyrnar. Þetta var nokkuð seint að kvöldi. Ég geng fram í bæjardyr og lít út. Snjór var á jörðu og glæta nokkur, en ekki tunglsljós. Sé ég þá mann koma sunnan hlaðið og gengur hann móts við bæjardyrnar og stansar þar dálítið frammi á hlaðinu, en heilsar mér ekki, og fannst mér þó að hann hlyti að sjá mig, því að ég sá hann glöggt, enda var ljósbirtan úr eldhúsinu á bak við mig, svo að ómögulet var annað en ég sæist. Hann setti hönd á síðu en hélt um fínan göngustaf með hinni hendinni, var vel klæddur og fríður, bæði á vöxt og ásýndum, skegglaus eða með lítið varaskegg, hér um bil 25-28 ára að aldri, eftir útliti að dæma. Mann þennan hafði ég aldrei séð, enda þekkti ég fá þar í grennd.
Þegar hann ekki talar neitt til mín, en stendur þarna, fer ég inn í dyrnar og kalla til stúlkunnar, sem í eldhúsinu var, og segi henni að koma og sjá hérna nokkuð. Hún kemur fram í bæjardyrnar og sér strax manninn.
"Hver er þetta?" spyr ég.
Hún svarar mér engu, en ég sé að henni er að vera illt. Ég flýti mér því með hana inn í ljósbirtuna og fer að hressa hana við. Hún segist þá ekki þekkja manninn, en sér hafi allt í einu orðið illt og ætlað að líða yfir sig, þegar hún sá hann.
- Því varð stúlkunni illt?
- Þeim, sem ekki eru skyggnir, verður ævinlega illt, ef þeir sjá nokkuð.
- Hvað varð svo um manninn?
- Ég kom út rétt á eftir og þá var hann hvergi sjáanlegur og enginn kannaðist neitt við hann.
- Vissir þú aldrei neitt um þetta meir, hver maðurinn var eða svipurinn?
- Nei, aldrei.
- Var þetta nærri sjó?
- Já, nokkuð nærri.
- Drukknaði enginn eða fórst voveiflega þarna um þessar mundir?
- Ekki svo að ég vissi.
- Hvers vegna hélstu að þetta væri svipur, en ekki maður?
- Fyrst datt mér ekkert annað í hug en að þetta væri ferðamaður, en þegar hann gerði ekkert vart við sig og ávarpaði okkur ekki, þó að hann hlyti að sjá okkur, þá fór mig að gruna að það væri svipur, þótt ég hins vegar treysti mér ekki til að fullyrða það.
- Hvernig er það með ljósu verurnar, sérðu þær aldrei nema einu sinni þá sömu og engan framliðinn, sem þú þekkir?
- Jú, eina konu, sem mér þótti vænt um, hún var dáin áður en ég kom hingað norður. Hana hef ég séð þrisvar og gleggst í miðskiptið. Þá sá ég hana alveg glöggt og þekkti hana vel og horfði á hana allt að hálfum klukkutíma. Það var fyrri veturinn sem ég var á Bægisá, að ég vaknaði eina nótt við það að ég fann að einhver var við rúmið mitt. Ég opna augun. Þá stendur hún við rúmið og horfir á mig velvildarleg, en heldur dapurleg. Ég sá og þekkti hana glöggt. Hún var í þessum hvíta hjúpi, en hafði ekkert um höfuðið, svo að hárið var laust.
- Aðhafðist hún ekkert og þú ekki heldur?
- Nei, ég bara naut augnanna og hún stóð kyrr nálægt hálfum klukkutíma. Svo leið hún hægt burt og hvarf. Ég vissi eða fann, að hún kom til að hughreysta mig, en ég átti í talsverðum erfiðleikum um þær mundir. Ég varð henni fegin og fannst mér vaxa kjarkur við sýn þessa.
Einu sinni hef ég séð hana síðan. Það var úti, og ég sá hana ekki eins glöggt, en þekkti hana þó vel. Hún kom þá eins og líðandi nokkuð langt fyrir ofan jörðina og leið hægt og hægt niður að jörðinni, stundum nokkuð hátt uppi í fyrstu, en síga eins og niður hægt og hægt og staðnæmast þegar niður á jörðina er komið, og verða þær þá skýrastar í sjón.
Ekki sé ég þetta oft, aðeins stöku sinnum.
Allar eru þessar verur sakleysislegar og góðlegar, fallegar á svip og að öllu útliti. Aldrei hef ég séð þær aðhafast annað en horfa góðvildarlega á mann.

[Tilbaka]

[Til aðalsíðu]